Het schrijven van je levensverhaal geeft je een goed gevoel over jezelf. En niet zo’n beetje ook.
Een goed gevoel over jezelf is natuurlijk altijd prettig. Dit goede gevoel gaat verder dan gewoon eventjes van jezelf en het leven genieten. Gevoelens voortvloeiend uit gedachten als ‘ik ben niet goed genoeg’, ‘ik schiet tekort’ en zelfs ‘ik ben schuldig’ en dat het niet goed gaat ‘is mijn eigen schuld’ beheersen voor een groot deel ons leven. Vandaar ook alle mogelijke manieren om ervan af te komen, van drank tot drugs, van tiktok tot allerlei krankzinnige soorten nepmeditaties op Ibiza.
Deze gedachten over je minderwaardigheid en schuld komen niet uit de lucht vallen. Ze zijn eigen aan het menselijk bestaan. Maar ze als zodanig accepteren is een ander verhaal, en daarom lukt dat ook maar zelden. Wat verandert het schrijven van je levensverhaal daar dan aan? Een paar gedachten hierover…
- Je kunt niet meer terug in de tijd
Ook al zou je dat soms graag willen, niets liever zelfs: je kunt niet terug in de tijd. Als je schrijft over wat er in je leven gebeurd is, bevestig je dat. Je ziet het onder ogen, je geeft er woorden en waarde aan. Je concentreert je op momenten van spijt en herleeft ze. Soms werkt dat rechtvaardigend, soms als vergeving. Of je verklaart waarom je (niet) hebt gedaan wat je hebt gedaan. Had je het anders kunnen of moeten doen? Hoe het antwoord ook luidt: de tijd is niet terug te draaien. Wel kun je iemand nog laten weten dat je spijt hebt, of alsnog iets herstellen als dat mogelijk is. Maar als dat zo is, dan heb je dat meestal al gedaan.
- Je leert jezelf beter kennen
Met het beschrijven van belangrijke anderen in je leven doorzie je jezelf beter. Wie was je vader en waar kwam hij vandaan? Niet alleen in geografische zin, maar in wat voor leefwereld, milieu, sfeer leefde hij? En je moeder? En wat voor bestaan ontstond er uit hun samenzijn? Welke boodschappen, verwachtingen maar ook trauma’s namen ze mee? Niet dat iedereen trauma’s heeft (ook al lijkt dat in al het mediagebabbel wel zo), maar ook ogenschijnlijk onschuldige gebeurtenissen kunnen in jouw leven nog invloed hebben. Hoe heb je je ontwikkeld in de loop der jaren? Waarom was jij juist die drukke puber en je zusje niet? Zo kan ik nog wel even doorgaan, zodra je gaat schrijven kom je vanzelf bij deze en duizenden andere vragen. Ermee bezig zijn en antwoorden vinden geeft een gevoel van heelheid, van inzicht en rust. Je kent niet alleen jezelf, maar ook de ander beter.
- Je leven wordt teruggebracht tot wat het is, niet wat het had moeten zijn.
In het leven van alledag leef je… bij de dag. Hoeveel zorgen en spanningen over het verleden en de toekomst je ook hebt, je leven is geconcentreerd rondom vandaag. Communicatie gaat snel, nieuws vliegt van alle kanten je hoofd in en voor velen geldt dat je continu aan het vergelijken bent met anderen. Doe je het wel goed? Leef je wel het juiste leven? Hoor je er nog wel bij? Is wat je doet wel de bedoeling of moet je op een berg gaan zitten mediteren? En dan? Hier rijzen de gevoelens van onvolkomenheid de pan uit. De dag eindigt wederom in oeverloos, frustrerend gepieker en onrustige slaap. Het schrijven van je levensverhaal kan hier, ook op langere termijn, verandering in brengen. Je leven wordt teruggebracht tot wat het is, niet wat het had moeten zijn. Maar dat is wel jouw leven! Hoe meer je je dat realiseert, des te harder vallen al die zelfverwijten, onrust en ook woede weg. Verwondering neemt het over: dat is niet niks, dat leven van mij.
- Je relatie met anderen verbetert
Hoe kan dat nou? Hoezo verbetert de relatie met anderen? Je bent toch alleen maar met jezelf bezig als je je levensverhaal schrijft? Ja, maar als je ermee klaar bent, is er een hoop rijkdom je leven ingeslopen. Om te beginnen empathie. Je kunt niet ontkennen dat de ander ook dat eigen leven heeft, waar hij of zij (in de meeste gevallen) trots op mag zijn. Je hebt ook oog in oog gestaan met de onmetelijke eenzaamheid van het bestaan en begrijpt dat je hier juist niet alleen in staat. Je hebt de relaties met je naasten, geliefden en wellicht ook overledenen doorvoeld, doorleefd en ben die anders gaan waarderen. Dit kan ook betekenen dat iemand van wie je dacht dat hij of zij enorm belangrijk voor je was, van de troon is gevallen. Of dat je altijd veel te veel mensen op die troon hebt gezet. Of te weinig… Om maar een voorbeeld te noemen van de innerlijke, diepgaande processen van het schrijven.
